Dwa pou travayè restoran ki touche tip
**Si ou travay pou tip nan yon restoran, bar, kafe, otèl, oswa nan yon travay livrezon, ou toujou gen dwa legal.** Règ sou tip credit, tip pool, side work, ak tan preparasyon ki pa peye a ka konplike, men ou ka aprann baz yo isit la epi [jwenn korespondans](/get-matched/) ak yon avoka endepandan pou yon konsiltasyon gratis.
Sa travayè restoran ki touche tip ka fè kounye a
Si gen yon bagay ki pa sanble nòmal sou salè w, tip ou, orè w, oswa fason yo trete w nan travay, pa sipoze se konsa li dwe ye. Anpil travayè ki touche tip ak travayè restoran ka gen dwa anba lwa federal, lwa eta, ak lwa lokal, epi dwa sa yo souvan aplike kèlkeswa estati imigrasyon.
Kòmanse pa ekri sa ki pase a: èdtan ou te travay yo, lè ou te make (clock in) epi lè ou soti (clock out), side work ou te fè, tip ou te resevwa an lajan kach, tip kat kredi yo, dediksyon tip pool yo, epi nenpòt mesaj manadjè yo voye sou salè. Kenbe pwòp nòt pa w lakay ou.
Ou kapab aprann tou plis sou pwoteksyon nan travay nan paj dwa yo nou an epi jwenn korespondans pou mande yon konsiltasyon gratis ak yon avoka endepandan. WorkRightMatch se yon sèvis gratis pou matche avoka ak yon sèvis edikasyonèl; li pa yon kabinè avoka, epi enfòmasyon sa yo se edikasyon jeneral, pa konsèy legal.
Règ debaz pou salè travayè ki touche tip
Nan anpil kote travay, anplwayè a ka eseye sèvi ak yon tip credit, sa vle di yo konte yon pati nan tip ou yo kòm kontribisyon pou salè minimòm yo dwe peye w la. Men gen règ strik ki ka aplike. Si yo pa respekte règ sa yo, anplwayè a ta ka dwe w plis salè.
Tip pooling gen limit tou. Nan anpil sitiyasyon, tip yo dwe ale bay travayè yo ki touche yo. Si yon tip pool legal depann de kiyès ki pataje ladann, si manadjè oswa sipèvizè patisipe, epi si anplwayè a pran tip credit la.
Travayè restoran yo kapab gen dwa tou pou salè lè siplemantè (overtime), bon deklarasyon salè (wage statements), epi pou yo jwenn tout peman pou tout èdtan yo te travay. Sa ka gen ladan devwa pou ouvèti (opening duties), devwa pou fèmen (closing duties), netwaye, woule istansil (rolling silverware), rèsotaj/ranplase stock (restocking), preparasyon manje (food prep), ak lòt travay ki fèt anvan oswa apre sal la okipe. Ou ka li plis sou pwoblèm sa yo nan paj nou yo dwa pou travayè restoran ki touche tip, kijan salè lè siplemantè fonksyone, epi travay off-the-clock.
Pwoblèm salè komen nan restoran ak bar
Gen kèk nan pwoblèm ki pi komen pou travayè ki touche tip yo ladan yo: yo peye w move pousantaj salè pou chak èdtan, yo retire tip yo san jistifikasyon, oswa yo fè w travay san yo pa peye w. Pwoblèm sa yo ka rive nan restoran ki sèvi bon kalite (fine dining), fast food, livrezon (delivery), catering, otèl, boutik kafe (coffee shops), ak ti restoran fanmi ki posede.
Gade pou pwoblèm tankou:
- yo fòse w travay off the clock anvan ouvèti oswa apre fèmen
- yo fè w pase gwo pati nan lè travay ou a sou side work ki pa touche tip san bon peman
- manadjè oswa sipèvizè ap patisipe nan tip pool la
- dediksyon ilegal pou asyèt ki kase, inifòm, mank nan machin pou enskripsyon (register shortages), oswa si moun pran yon desizyon ale (walkouts)
- yo pa peye w overtime lè w ap travay anpil semèn
- yo manke voye dènye chèk salè a (final paychecks) oswa yo manke tip kat kredi yo
- yo rele ou yon “independent contractor” lè ou ta ka vrèman se yon anplwaye
Se pa tout sitiyasyon ki pa jis ki otomatikman ilegal, epi règ yo ka varye selon eta a ak selon kalite reklamasyon an. Men si youn oswa plizyè nan pwoblèm sa yo te rive w, li ka vo pale ak yon avoka ki gen lisans. Ou ka revize tou paj nou yo sou sèvis pou salè yo pa peye ak overtime, vòl tip ak tip pooling, ak yo klase w mal kòm kontraktè.
Represay, diskriminasyon, ak arasman nan travay restoran
Travayè restoran pafwa fè fas ak plis pase pwoblèm salè sèlman. Ou ka rankontre arasman seksyèl, diskriminasyon sou ras oswa sou orijin nasyonal, diskriminasyon kont gwosès, pwoblèm andikap, oswa represay apre ou fin leve enkyetid.
Pa egzanp, li ka ilegal pou yon anplwayè koupe orè w yo, mete w deyò, menase pou rele otorite imigrasyon, oswa pini w paske ou plenyen sou salè, paske ou rapòte arasman, paske ou mande yon aranjman rezonab (reasonable accommodation), oswa paske ou pran yon konje ki pwoteje. Travay “at-will” se default nan anpil pati nan Etazini, men anplwayè yo toujou pa dwe mete moun deyò oswa pini travayè yo pou sèten rezon ilegal.
Si yo te trete w mal paske ou se fanm oswa gason (sex), paske ou se nan yon ras, paske ou se nan yon relijyon, paske ou soti nan yon orijin nasyonal, paske ou gen laj, paske ou gen andikap, paske ou ansent (pregnancy), oswa paske ou pale sou pwoblèm nan travay, yon avoka ka ede w konprann si ou ta gen yon reklamasyon. Aprann plis sou diskriminasyon nan travay, arasman nan travay, represay apre yon plent, epi dwa nan travay pou travayè imigran.
Kijan pou pwoteje tèt ou epi mande èd
Eseye kenbe yon lis tan ki senp (timeline) sou sa ki pase. Sove orè w, fèy peman yo (pay stubs), dosye tip yo (tip records), foto ekran mesaj yo (screenshots of messages), epi pwòp nòt pa w sou èdtan ou te travay ak devwa ou te fè yo. Si kolèg travay ou yo te wè menm pwoblèm nan, ekri non yo pou dosye pa w.
Pa tann twò lontan pou aprann opsyon ou yo. Delè pou reklamasyon sou salè yo, plent EEOC, ak lòt reklamasyon nan travay varye selon eta a ak selon kalite reklamasyon an, epi gen kèk ki ka kout menm rive 180 days. Yon avoka ki gen lisans ka di w ki delè ki ka aplike nan sitiyasyon pa w.
Anpil avoka nan domèn travay travay sou kontinjans (contingency), sa vle di yo ka sèlman touche si travayè a rekipere lajan. Epi anpil ofri yon konsiltasyon gratis. WorkRightMatch gratis pou travayè yo. Si ou vle eksplore opsyon ou yo, jwenn korespondans ak yon avoka endepandan, oswa li plis sou konbyen yon avoka nan domèn travay koute epi kisa pou atann nan yon konsiltasyon gratis.
Si ou se yon travayè ki touche tip oswa yon travayè restoran, ou ka gen dwa pou salè w, tip ou, salè lè siplemantè (overtime), ak yon anviwònman travay ki pa gen represay, diskriminasyon, ni arasman. Si gen yon bagay ki sanble pa nòmal, kenbe dosye yo epi [jwenn korespondans](/get-matched/) pou mande yon konsiltasyon gratis ak yon avoka endepandan.