Kijan peman lè siplemantè mache
Ou panse ou ka manke peman lè siplemantè? Kòmanse pa sove dosye tan ou yo, fich peman, orè, ak mesaj tèks konsènan lè ou yo, epi [fè yo kowòdone w pou yon konsultasyon gratis](/get-matched/) ak yon avoka endepandan ki espesyalize nan travay. Paj sa a bay **enfòmasyon jeneral pou edikasyon, pa konsèy legal**.

Kisa peman lè siplemantè anjeneral vle di
Nan anpil travay, lè siplemantè vle di tan-pa-ref (time-and-a-half) pou èdtan ou travay ki depase 40 nan yon semèn travay. Yon semèn travay se anjeneral yon peryòd fiks 7 jou anplwayè a fikse. An jeneral, anplwayè pa ka evite peman lè siplemantè jis lè yo rele èdtan siplemantè yo “volontè,” oswa lè yo peye w salè.
Anpil travayè tande mo egzanpsyon (exempt) epi yo sipoze sa vle di anplwayè a ka sote lè siplemantè. Sa pa toujou vre. Si ou ta dwe jwenn lè siplemantè souvan depann de sa ou fè vrèman nan travay la, kijan yo peye w, epi si lwa a konsidere w kòm yon pòs ki egzanp (exempt) oswa ki pa egzanp (nonexempt).
Règ yo ka diferan anba lwa federal ak lwa eta, epi kèk eta pwoteje travayè menm plis. Delè pou pote reklamasyon salè (wage claims) yo varye tou, kidonk li bon pou w pale ak yon avoka ki gen lisans sou sitiyasyon pa w le pli vit ke posib.
Kiyès ki ka kalifye pou tan-pa-ref
Anpil travayè ki peye pa èdtan kalifye pou lè siplemantè. Gen kèk travayè ki sou salè tou. Peye w salè, gen yon tit tankou “manadjè (manager),” oswa siyen yon akò pa vle di otomatikman ou pèdi dwa pou lè siplemantè.
Anplwayè pafwa klase travayè yo mal kòm egzanp (exempt), kòm kontraktè endepandan (independent contractors), oswa kòm manadjè lè travay yo fè chak jou a pa koresponn ak lwa a. Sa ka fè yon gwo diferans. Si ou pase pifò tan ou ap fè menm travay ak moun ou sipèvize yo, oswa si ou pa gen vrè otorite nan travay la, tit ou pou kont li ka pa kontwole tout bagay.
Travayè nan travay ki ba salè, restoran, netwayaj, konstriksyon, livrezon, swen sante, ak anpil travay sèvis ka gen dwa pou lè siplemantè, men chak sitiyasyon depann de reyalite yo. Si anglè se pa lang manman w, oswa si ou fèk antre Ozetazini, dwa ou nan travay la an jeneral toujou aplike. Ou ka aprann plis sou opsyon ou yo nan dwa, gid, ak dwa pou travayè ki touche ba salè.
Pwoblèm komen ak lè siplemantè: travay “off the clock,” tan yo pa peye, ak pwoblèm konsèy (tip)
Ou ka dwe yon peman lè siplemantè menm si anplwayè a pa t “apwouve” lè siplemantè a davans. Si anplwayè a te konnen oswa li ta dwe konnen travay yo t ap fèt, lè sa a ka konte toujou. Men kèk egzanp:
- kòmanse bonè pou prepare
- rete anreta pou netwaye oswa fini travay
- travay pandan repo manje (meal breaks)
- reponn apèl, mesaj tèks, oswa imèl apre lè ou fini shift la
- mete ekipman ki obligatwa oswa fè vwayaj ant kote travay yo pandan jounen an
Pou travayè ki pran konsèy (tipped workers), lè siplemantè ka vin menm pi konfizyon. Gen kèk anplwayè ki misitize “tip credit,” fè dediksyon ki ilegal, oswa pran yon pati nan konsèy travayè yo nan fason ki ka vyole lwa a. Lè move pratik konsèy ak lè siplemantè ki pa peye rive ansanm, salè yo pèdi yo ka ogmante vit. Gade kijan peman lè siplemantè mache, travay “off the clock”, ak vòl konsèy ak “pooling”.
Si yo te peye w yon pousantaj pa jou (flat day rate), an kach (cash), oswa sou salè, pa sipoze règ lè siplemantè yo pa aplike. Non yo bay sistèm peman an se pa toujou repons final la.
Kisa pou w sove si ou panse yo manke peye w salè
Si ou ap enkyete w sou lè siplemantè yo pa peye, eseye kenbe kèk dosye debaz nan yon kote ki an sekirite. Pa chanje anyen ni pa pran dosye ou pa gen dwa pou w jwenn aksè ladan yo, men sove sa ou resevwa deja oswa sa ou gen pèsonèlman.
Atik ki itil yo ka gen ladan:
- fich peman
- orè
- pwòp nòt ou sou lè ou kòmanse ak lè ou fini
- skrinsòt (screenshots) aplikasyon ki anrejistre lè a
- mesaj tèks oswa imèl sou rete anreta, vini bonè, oswa travay “off the clock”
- dosye konsèy (tip records), rapò lavant, oswa rezime shift yo
Ou ka itilize tou zouti senp pou òganize sa ki pase, tankou yon fèy travay pou vòl salè (wage theft worksheet) oswa enfòmasyon sou kijan pou dokimante pwoblèm nan travay la. Delè pou reklamasyon salè yo varye selon eta a ak kalite reklamasyon an, epi gen kèk delè ki ka kout, kidonk konfime tan an ak yon avoka ki gen lisans.
Kisa ou ka fè apre sa
Si gen yon bagay ki pa sanble nòmal, fè konfyans santiman sa a epi chèche enfòmasyon bonè. Ou pa bezwen konnen tout lwa yo anvan ou poze kesyon. Yon avoka ka ede w konprann si travay ou ta ka egzanp (exempt) oswa non-egzanp (nonexempt), si lè “off the clock” ta dwe konte, epi ki delè ki ka aplike.
Anpil avoka nan domèn travay (employment attorneys) okipe ka salè sou yon frè selon rezilta (contingency fee), sa souvan vle di travayè a pa peye frè avoka a davans epi avoka a peye sèlman si gen yon rekiperasyon. WorkRightMatch gratis pou travayè yo. Nou pa yon kabinè avoka, epi nou pa reprezante w. Nou ede kowòdone travayè ak avoka endepandan ki gen lisans, epi ou ta dakò sou nenpòt frè dirèkteman ak avoka a.
Si ou vle pale sou sitiyasyon ou, fè yo kowòdone w pou mande yon konsultasyon gratis. Ou ka li tou plis sou konbyen yon avoka anplwa ka koute ak avoka sou frè selon rezilta kont avoka pa èdtan.
Si ou te travay plis èdtan, si se te “off the clock” (san yo pa anrejistre), oswa si sistèm peman an pa sanble kòrèk, ou ka dwe lajan. Sove dosye w yo epi [fè yo kowòdone w](/get-matched/) pou yon konsultasyon gratis ak yon avoka endepandan nan domèn travay, paske delè yo varye, epi paj sa a se enfòmasyon jeneral, pa konsèy legal.