Salè ki pa peye, travay siplemantè, ak vòl salè
**Ou ka gen opsyon si anplwayè w pa t peye w byen.** Si yo te refize w travay siplemantè, fòse w travay san w sou mont lan, peye w mwens pase salè minimòm, oswa yo te pran konsèy ou (tips), aprann baz yo epi [get matched](/get-matched/) ak yon avoka endepandan pou yon konsiltasyon gratis.

Kijan salè ki pa peye ak vòl salè ka parèt
Vòl salè se yon tèm jeneral pou pwoblèm kote yo pa peye w jan sa dwe fèt, epi sa ka vyole lwa salè-ak-èdtan yo. Sa ka rive nan biwo, restoran, depo (warehouse), konstriksyon, swen sante, travay livrezon, salon, travay netwayaj, ak anpil lòt kote travay.
Men kèk egzanp komen:
- pa peye w pou tout èdtan ou te travay
- pa peye travay siplemantè lè sa obligatwa
- mande w travay anvan ou fin enskri w sou mont lan oswa apre ou fin soti
- fè w rete disponib pandan repo ki pa peye
- peye w anba salè minimòm
- kenbe konsèy (tips) yo oswa sèvi ak pool konsèy ki pa legal
- rele w yon "travayè endepandan" lè ou ta ka legalman yon anplwaye
- pa peye dènye chèk la sou tan, si eta w egzije sa
Si nenpòt bagay sa yo sonnen abitye, ou pa bezwen konnen tout bagay pou kont ou. WorkRightMatch se yon sèvis gratis pou matche ak avoka ak sèvis edikasyon. Nou pa yon biwo avoka (law firm) e nou pa avoka w, men ou ka get matched pou pale ak yon avoka endepandan sou sitiyasyon pa w la.
Kilè salè ki pa peye oswa travay siplemantè ka ilegal
Ozetazini, anpil travayè dwe peye omwen salè minimòm, epi yo ka gen dwa pou yo peye travay siplemantè pou èdtan ki depase 40 nan yon semèn travay. Men, règ yo pa menm pou tout travay. Gen kèk travayè ki "eksklize" (exempt) kont travay siplemantè, epi gen kèk anplwayè ki mal prezante (mislabel) travayè yo pou evite peye byen.
Yon pratik salè ka ilegal si anplwayè w te konnen, oswa yo ta dwe konnen, ou t ap travay epi yo pa t peye w pou tan sa. Sa ka gen ladan tan yo pase ap louvri oswa ap fèmen yon magazen, mete ekipman sekirite ki obligatwa, reponn mesaj travay apre lè travay la fini, deplase ant plizyè kote travay pandan jounen an, oswa korije erè nan dosye tan yo.
Pwoblèm konsèy (tips) yo kapab ilegal tou. Pa egzanp, gen kèk travayè ki ka gen reklamasyon si manadjè yo kenbe konsèy yo, si konsèy yo pataje nan fason lwa a pa pèmèt, oswa si anplwayè a itilize yon kredi konsèy (tip credit) nan move fason. Ou ka li plis sou dwa salè yo nan rights, kijan travay siplemantè fonksyone, epi vòl konsèy ak fason yo fè pool.
Estati imigrasyon anjeneral pa anile dwa debaz pou peye nan travay. Anpil lwa salè pwoteje travayè kèlkeswa estati yo. Men, chak ka diferan, donk li enpòtan pou w pale ak yon avoka ki gen lisans pou jwenn konsèy legal sou sitiyasyon pa w.
Kisa pou w fè si w panse yo te peye w mal
Kòmanse ak etap senp pou pwoteje tèt ou. Eseye ekri sa ki pase pandan li toujou fre. Kenbe pwòp dosye pa w: dat yo, èdtan ou te travay, repo yo ou rate, pousantaj peye (pay rates), devwa yo, ak moun ki te di w pou travay. Sove fich salè (pay stubs), orè (schedules), antre tan (time entries), mesaj travay, epi foto orè yo yo poste si ou deja genyen yo. Pa poste detay prive sou yon sit piblik.
Si w santi w an sekirite pou w fè sa, ou ka mande sevis salè (payroll) oswa yon sipèvizè pou yon koreksyon alekri. Kenbe mesaj ou kout e toutbon. Pafwa erè yo ranje vit. Men, si konpayi an inyore w, chanje lè w ap travay yo, diminye lè yo mete w yo, menase w, oswa revoke w apre ou fin leve yon enkyet sou peye a, sa ka vanjans (retaliation).
Resous itil:
- fèy travay vòl salè
- travay san mont lan (off-the-clock)
- yo te klase w mal kòm kontraktè
- vanjans apre yon plent
Si ou vle eksplore opsyon ou yo, get matched pou yon konsiltasyon gratis ak yon avoka. WorkRightMatch pa bay konsèy legal, epi pa gen relasyon avoka-kliyan ki kreye sof si ou menm ak yon avoka dakò dirèkteman.
Dat limit yo ka kout, kidonk pa ret tann twòp
Reklamasyon sou salè yo gen dat limit, epi yo varye selon eta a ak kalite reklamasyon an. Gen kèk dat limit ki ka kout. Si w tann twò lontan, sa ka fè li pi difisil pou w rekipere salè yo pa peye yo oswa pou w pote reklamasyon ki gen rapò.
Ka gen plis pase yon chemen tou, selon sitiyasyon an. Nan kèk ka, yon travayè ka depoze yon plent gouvènman sou salè. Nan lòt ka, yon pwosè (lawsuit) ka posib. Ki chemen ki fè sans depann de eta w, kantite lajan ki an jeu a, si lòt travayè yo te afekte, ak lòt detay.
Paske dat limit yo ak règ yo varye, li bon pou w konfime lè yo pi vit posib ak yon avoka ki gen lisans. Ou ka gade tou gid rapid dat limit nou an ak paj delè pou pote reklamasyon (statute of limitations) pou reklamasyon travay pou enfòmasyon jeneral.
Kijan yon avoka salè ki pa peye ta ka ede
Yon avoka travay (employment attorney) ta ka kapab gade dosye peye yo, devwa ou yo, fason yo kenbe kont èdtan yo (timekeeping practices), ak politik konpayi an pou wè si ou ta ka gen yon reklamasyon. Yo ka ede w tou estime salè ki pa peye yo, travay siplemantè, penalite, oswa lòt reparasyon ki ta ka posib dapre lwa a.
Tou depan de sitiyasyon an, yon avoka ka kominike ak anplwayè a, ede ak yon lèt demann (demand letter), konseye w sou yon plent ajans salè, oswa depoze yon pwosè. Si plizyè travayè te afekte pa menm pratik peye a, avoka a ka evalye tou si yon reklamasyon gwoup ta ka posib.
Anpil avoka travay okipe zafè sa yo sou baz kontestasyon (contingency) epi yo ofri yon konsiltasyon gratis, sa vle di ou ka pa bezwen peye frè avoka davans. WorkRightMatch gratis pou travayè. Avoka ki jwenn matche yo peye yon frè plat (flat fee) pou resevwa demann, epi nenpòt frè avoka ta dakò dirèkteman ant ou menm ak avoka a. Aprann plis nan konbyen yon avoka travay koute, kontestasyon vs avoka ki pa èdtan, epi sèvis.
Si ou pare pou w pale sou sitiyasyon pa w, get matched jodi a.
Si anplwayè w te sote salè, travay siplemantè, oswa konsèy (tips), lwa a ka pwoteje w. Aprann dwa ou yo epi [get matched](/get-matched/) pou yon konsiltasyon gratis ak yon avoka endepandan nan domèn travay.