Kijan pou rapòte arasman nan travay
**Si w ap sibi arasman nan travay, gen etap ou ka pran touswit pou pwoteje tèt ou ak opsyon ou yo.** Paj sa a bay enfòmasyon jeneral edikatif sou kijan pou dokimante sa k te pase, rapòte li, epi [jwenn matche pou yon konsiltasyon gratis](/get-matched/) ak yon avoka endepandan nan domèn travay si w bezwen konsèy legal sou sitiyasyon espesifik ou a.
Kisa arasman nan travay ka sanble
Arasman nan espas travay la se pa sèlman manyen fizik. Li kapab gen ladan kòmantè seksyèl, pawòl rayisan, ensilt, menas, blag repete sou yon karakteristik ki pwoteje, mesaj ki ofansif, pwopozisyon ki pa vle, oswa pinisyon apre ou refize konduit la oswa apre ou pale. Arasman ka baze sou sèks, ras, orijin nasyonal, relijyon, andikap, laj, gwosès, oswa lòt karakteristik ki pwoteje selon lwa a.
Se pa tout aksyon ki grosye oswa ki enjis ki vin ilegal arasman. Nan anpil ka, konduit la dwe grav oswa repete ase pou li afekte kondisyon travay ou yo. Yon avoka ki gen lisans ka ede w konprann si sa k te pase a ta ka vyole lalwa.
Si ou se yon imigran, oswa si ou pa pale angle kòm lang ou pale depi w piti, ou toujou ka gen dwa nan espas travay la. Aprann plis sou dwa nan espas travay ak dwa pou travayè imigran.
Kòmanse dokimante anvan detay yo disparèt
Youn nan bagay ki pi enpòtan ou ka fè se kreye yon lis tan ki klè. Ekri sa k te pase, kilè sa rive, kote li rive, kiyès ki te la, epi kijan ou reponn. Mete pawòl egzak yo si ou sonje yo.
Kenbe dosye dokiman ki gen rapò tankou orè, dosye peman, avètisman/pèfòmans ou te resevwa, imèl, tèks, mesaj nan chat, ak evalyasyon pèfòmans. Mete enfòmasyon yo nan yon kote ki an sekirite kote ou ka jwenn aksè, men pa vyole règ espas travay la, pa pran sekrè komèsyal, epi pa pran materyèl ou pa gen dwa retire.
Detay itil pou note yo enkli:
- Dat ak lè
- Non moun ki enplike yo ak temwen
- Sa yo te di oswa sa yo te fè
- Si ou te rapòte sa, ak bay ki moun
- Nenpòt chanjman apre ou te plenyen, tankou mwens èdtan, disiplin, rabè/grad pi ba, oswa mete ou deyò
Ou ka itilize tou yon zouti senp tankou yon log dokimantasyon sou arasman oswa li plis nan gid nou yo sou kijan pou dokimante pwoblèm nan espas travay ak anviwònman travay ostil.
Rapòte li anndan si ou ka fè sa san danje
Anpil anplwayè gen yon règleman ki di travayè yo kijan pou rapòte arasman. Sa ka vle di rapòte bay Resous Imèn (HR), yon manadjè, yon hotline, oswa yon lòt moun yo mete nan manyèl la. Si moun k ap arasman w lan se sipèvizè w, sèvi ak yon lòt fason pou rapòte si gen youn.
Lè w rapòte, rete egzak e klè. Di sa k te pase, kilè sa rive, kiyès ki fè l, si te gen temwen, epi ki rezilta ou ta renmen si w konnen. Si sa posib, rapòte alekri oswa voye yon imèl swivi apre yon reyinyon pou gen yon dosye.
Si ou santi w pa an sekirite, fè sa ou panse ki pi bon pou sekirite imedya w an premye. Rapò anndan yo ka gen enpòtans, men chak sitiyasyon diferan. Pale ak yon avoka ki gen lisans ka ede w reflechi sou pwochen etap ki pi an sekirite pou sitiyasyon pa ou.
Pou plis enfòmasyon, gade kijan pou rapòte arasman nan travay epi represay apre yon plent.
Gade represay apre ou fin pale
An jeneral, li ilegal pou yon anplwayè pran represay kont yon travayè paske li fè yon plent nan bon lafwa sou arasman, paske li patisipe nan yon envestigasyon, oswa paske li ap sipòte plent yon kòlèg. Represay ka gen ladan mete w deyò, desann ou nan pòs/grad, koupe orè, diminye salè, move afè oswa travay ki pi mal, menas, oswa yon disiplin toudenkou.
Men, anplwayè pa toujou admèt represay. Kontinye dokimante sa k ap pase apre ou fin fè rapò a, ansanm ak ki lè sa rive. Yon chanjman negatif ki rive vit apre yon plent ka tounen yon bon prèv, men règ yo varye selon eta a ak kalite reklamasyon an.
Si yo te pini w apre ou te rapòte arasman, ou ka vle li sèvis pou arasman nan espas travay, represay apre yon plent, epi kisa pou w fè si yo mete w deyò.
Lè sa vin fè yon chaj EEOC oswa yon plent ajans
Pou anpil reklamasyon sou arasman ak diskriminasyon, yon travayè ka bezwen depoze yon chaj nan Komisyon Opòtinite Egal pou Travay (Equal Employment Opportunity Commission), oswa EEOC, oswa nan yon ajans leta, anvan li ka depoze yon lawsuit. Pwosesis sa a gen delè strik. Nan kèk ka, delè yo ka kout tankou 180 jou, men lè a varye, donk konfime ak yon avoka pi vit posib.
Depoze nan yon ajans pa menm ak senpleman plenyen bay HR. Rapò anndan bay anplwayè w la ka enpòtan, men li anjeneral pa ranplase delè pou depoze nan EEOC oswa nan eta a.
Si ou panse delè a ap fini, pa rete tann. Li depoze yon chaj EEOC, plent EEOC kont lawsuit, epi delè limite (statute of limitations) pou reklamasyon travay. Ou ka jwenn matche tou pou yon konsiltasyon gratis ak yon avoka endepandan pou diskite ki delè ki ka aplike pou sitiyasyon pa ou.
Erè komen pou evite lè w ap rapòte arasman
Travayè ki pè oswa ki twò chaje pafwa fè erè ki konprann. Eseye evite rete tann twò lontan, rapòte sèlman sou telefòn san okenn swivi alekri, efase mesaj, oswa panse HR ap pwoteje w otomatikman san prèv.
Evite tou fè gwo eksajerasyon oswa devine sou sa ki te pase. Di verite a, bay detay espesifik, epi rete konsistan. Si w pa sonje yon bagay egzakteman, di sa.
Kèk etap pratik ka ede:
1. Ekri sa k te pase le pli vit posib.
2. Revize règleman rapò anplwayè w la si li disponib.
3. Rapòte atravè yon kanal ki kreye yon dosye lè sa posib.
4. Kenbe nòt sou nenpòt represay oswa chanjman apre plent ou a.
5. Konsidere yon konsiltasyon gratis ak yon avoka nan domèn travay ki gen lisans sou detay espesifik pa ou yo.
WorkRightMatch se yon sèvis gratis pou matche avoka ak sèvis edikasyon, li pa yon biwo avoka epi li pa avoka pa w. Si w vle, ou ka jwenn matche pou yon konsiltasyon gratis pou pale ak yon avoka endepandan ki gen lisans. Anpil avoka nan domèn travay travay sou baz kontenjan, epi frè yo dakò dirèkteman ak avoka a.
Si yo ap arasman w nan travay, dokimante sa k pase, rapòte li atravè yon kanal ki an sekirite lè sa posib, epi gade pou nenpòt represay. Paske delè yo ak règ legal yo varye, li ka itil pou w [jwenn matche](/get-matched/) pou yon konsiltasyon gratis ak yon avoka endepandan nan domèn travay sou sitiyasyon espesifik pa ou.