Fè yon plent EEOC
Ou pa bezwen fè sa poukont ou. Si ou panse yo ta ka fè diskriminasyon, ou ka resevwa pèsekisyon, oswa yo ka fè reprizay (retaliation) kont ou nan travay, ou ka aprann baz yo la a epi [jwenn korespondans pou yon konsiltasyon gratis](/get-matched/) ak yon avoka endepandan ki gen lisans pou zafè travay.
Sa sa vle di pou w fè yon plent EEOC
Yon plent EEOC se yon plent fòmèl ou soumèt bay U.S. Equal Employment Opportunity Commission (Komisyon Opòtinite Egal Etazini an). Li souvan se premye etap la nan demann ki gen rapò ak diskriminasyon, pèsekisyon (harassment), oswa reprizay (retaliation) nan travay.
Yon plent pa menm bagay ak yon pwosè. Nan anpil ka, ou dwe soumèt bay EEOC anvan ou ka antre nan yon pwosè anba lwa federal. Règ yo depann de ki kalite demann ou fè, eta kote w ye a, ak gwosè anplwayè w la. Se poutèt sa li bon pou w konfime detay yo ak yon avoka ki gen lisans.
Paj sa a bay enfòmasyon edikatif jeneral, se pa konsèy legal. WorkRightMatch se pa yon kabinè avoka epi li pa reprezante ou. Nou ede travayè yo jwenn korespondans ak avoka endepandan pou zafè travay pou yon konsiltasyon gratis.
Kilè yon plent EEOC ka fè sans
Yon plent EEOC ka aplike si yo te trete w yon fason ki pa jis paske de yon karakteristik ou pwoteje oswa paske ou te pran lapawòl konsènan dwa nan travay. Men kèk egzanp komen: ras, koulè, relijyon, sèks, gwosès, oryantasyon seksyèl, idantite sèks, orijin nasyonal, andikap, laj 40 an oswa plis, oswa enfòmasyon jenetik.
Li ka enpòtan tou si anplwayè w la te pini w apre ou te plenyen, ou te rapòte pèsekisyon, ou te mande yon akomodman, ou te mande yon konje (leave) ki pwoteje, oswa si yo te patisipe nan yon ankèt. Reprizay (retaliation) ka gen ladan: yo revoke w, yo fè w desann nan pozisyon (demote), yo ba w avètisman alekri (write-up), yo koupe orè ou, yo menase w, oswa ou jwenn tretman ki toudenkou vin pi move.
Travay “at-will” se default la nan pifò eta, sa vle di yon anplwayè souvan ka revoke yon moun pou anpil rezon oswa san yo pa bay rezon klè. Men anjeneral yo pa ka revoke ni pini w pou yon rezon ilegal. Ou ka li plis sou dwa ou yo ak lòt sijè ki gen rapò nan gid.
Pa etap: kijan pwosesis EEOC la anjeneral mache
1. Ekri sa ki te pase. Fè yon liy tan (timeline) ak dat, non, kote, epi sa yo te di oswa sa yo te fè. Kenbe kopi orè yo, dosye peye, avètisman alekri (write-ups), imel, tèks, ak evalyasyon pèfòmans si ou deja gen aksè legal pou yo. Gade kijan pou dokimante pwoblèm nan travay.
2. Tcheke limit tan an. Dat limit pou soumèt EEOC varye selon kalite demann ou fè ak eta a, epi gen kèk ki ka kout tankou 180 jou. Pa rete ap tann sèlman paske ou pa fin sèten. Revize baz yo nan fè yon plent EEOC ak délè/preskripsyon pou reklamasyon travay, epi apre sa konfime dat limit ou a ak yon avoka ki gen lisans.
3. Kòmanse pwosesis plent lan. EEOC la ka pèmèt ou kòmanse sou entènèt, pa telefòn, pa lapòs, oswa nan yon biwo lokal, selon sitiyasyon ou. Yo pral anjeneral mande enfòmasyon pou kontakte w, enfòmasyon sou anplwayè w la, kantite anplwaye yo si yo konnen, epi yon deskripsyon kout sou sa ki te pase.
4. Kolabore pandan revizyon an. EEOC la ka poze kesyon, ofri medyasyon, notifye anplwayè w la, oswa mennen ankèt. Nan kèk ka, li ka rejte plent lan oswa bay yon Avi sou Dwa pou Pote Pwosè (Notice of Right to Sue). Sa k ap pase apre sa depann de reyalite yo, lè (timing) yo, ak lwa ki enplike yo.
5. Pale ak yon avoka bonè. Yon avoka ki gen lisans pou zafè travay ka ede w konprann opsyon ou yo, dat limit yo, epi kijan yon plent EEOC ka afekte yon pwosè oswa yon règman (settlement) ki vin apre. Si ou vle jwenn èd pou jwenn youn, ou ka jwenn korespondans isit la.
Siy avètisman ou pa dwe neglije
Pa inyore siy sa yo:
- Yo revoke w, yo fè w desann nan pozisyon, oswa yo ba w avètisman alekri touswit apre ou fin fè yon plent
- Yon bòs te fè kòmantè sou ras ou, ak san (accent) ou, relijyon ou, gwosès ou, laj ou, andikap ou, oswa orijin nasyonal ou
- Kòlèg travay oswa manadjè te vize w ak joure, kòmantè seksyèl, menas, oswa repete imilyasyon
- Yo refize ba ou yon akomodman rezonab oswa yo pini w paske ou te mande
- Yo trete w yon fason diferan de lòt moun ki gen menm kalite travay oswa menm dosye
- Yo di w pa rapòte pwoblèm yo, oswa yo menase w paske ou pale
Si plis pase youn nan bagay sa yo te rive, yon plent EEOC ka merite pou w eksplore sa. Sa pa vle di otomatikman ou gen yon ka ki pral genyen, men li ka vle di ou ta dwe aji vit epi chèche konsèy legal.
Anpil travayè ki fè fas ak pwoblèm sa yo se imigran, oswa yo pale angle kòm dezyèm lang. An jeneral, dwa nan travay yo toujou aplike kèlkeswa estati imigrasyon an. Pou plis, gade dwa nan travay pou travayè imigran ak dwa pou travayè ki pa pale angle.
Kisa pou w fè kounye a si ou gen krent oswa ou pa fin sèten
Premyèman, eseye rete kalm epi konsantre sou pwochen ti etap la. Sere nòt ou yo, evite pale lajman sou detay yo nan travay, epi pa siyen okenn bagay ou pa konprann san ou pa pran konsèy.
Dezyèmman, sonje anpil avoka pou zafè travay ofri konsiltasyon gratis, epi anpil travay sou baz “contingency” (yo peye sèlman si ou jwenn lajan). Sa vle di yo ka sèlman touche si ou reprann lajan an. WorkRightMatch gratis pou travayè yo, epi si ou chwazi anplwaye yon avoka, nenpòt akò sou frè a se dirèkteman ant ou menm ak avoka sa a.
Twazyèmman, chèche èd pi bonè posib. Dat limit EEOC yo ka vini vit, epi reta ka fè opsyon ou yo vin pi difisil. Si ou vle pale ak yon avoka endepandan sou sitiyasyon espesifik ou a, jwenn korespondans pou yon konsiltasyon gratis oswa aprann plis sou kijan li mache.
Si ou panse yo ka fè diskriminasyon, pèsekisyon, oswa reprizay kont ou, pa rete ap tann. Aprann baz yo, pwoteje dosye ou yo, epi konsidere [jwenn korespondans](/get-matched/) ak yon avoka ki gen lisans pou zafè travay pou yon konsiltasyon gratis.