Fèy travay vòl salè
**Sèvi ak fèy travay sa a pou estime salè ou ka manke** akoz travay siplemantè ou pa peye, travay ou te fè san ou pa te pointe sou lè, repo ou rate, pwoblèm ak konsèy (tip), oswa yon ti chèk final ou pa peye kòrèkteman. Sa se enfòmasyon jeneral pou aprann, se pa konsèy legal, epi si ou vle konsèy sou sitiyasyon pa ou ou ka [jwenn ou mete ak yon konsultasyon gratis](/get-matched/) ak yon avoka endepandan ki gen lisans nan domèn travay.
Kisa fèy travay vòl salè sa a ede ou fè
Si ou panse patwon ou pa t peye ou pou tout tan ou te travay, fèy travay sa a ka ede w òganize chif yo. Kòmanse ak sa ou konnen: to ou touche a, orè ou, èdtan ou te vrèman travay, ak nenpòt fich salè, dosye lè, oswa nòt ou te kenbe.
Ou pa bezwen dosye pafè pou w kòmanse. Anpil travayè gen sèlman mesaj tèks, foto orè, depo labank, yon kalandriye, oswa pwòp nòt pa yo. Ekri pi bon estimasyon w lan epi make nenpòt bagay ou pa sèten sou li.
Zouti sa a fèt pou ede w prepare, pa poukont li pwouve reklamasyon ou an. Lwa sou salè yo ka konplike, epi règ sou travay siplemantè (overtime), tip, dediksyon, ak delè yo varye selon eta a ak kalite reklamasyon an. Ou ka aprann tou plis sou debaz ou yo [rights] epi eksplore lòt zouti.
Kisa pou w mete sou fèy travay ou a
Eseye ranpli atik sa yo pa semèn:
- To ou pou chak èdtan, salè (salary), to pa jou (day rate), oswa to pa moso (piece rate)
- Dat ou te travay
- Èdtan ou te gen nan orè a (scheduled hours)
- Èdtan ou te vrèman travay (hours you actually worked)
- Nenpòt tan ou pa peye anvan ou pointe (clock-in) oswa apre ou fin pointe (clock-out)
- Nenpòt repo manje ou te rate oswa reyinyon ou te oblije ale nan
- Tan vwayaj ant plizyè kote travay, si sa aplike
- Tip an lajan kach (cash tips), pataje tip (tip pooling), oswa dediksyon nan tip yo
- Nenpòt mank nan chèk ou, chèk ki rebondi, oswa salè final ou pa peye
Epitou note kijan yo te pran salè yo nan men ou. Men kèk egzanp komen:
- Travay plis pase 40 èdtan nan yon semèn san yo pa peye w travay siplemantè
- Yo di w pou w travay san pointe (off-the-clock)
- Yo modifye lè ou te pointe sou timecard ou
- Yo klase w mal kòm yon travayè endepandan (independent contractor)
- Yo fòse w achte zouti, inifòm, oswa founiti si sa te fè salè w desann anba minimòm legal la
Si yo te peye w an lajan kach, sa pa vle di otomatikman ou renonse ak dwa ou. Pwojeksyon/obligasyon pou pwoteksyon salè nan travay yo souvan toujou aplike, epi pou anpil travayè yo aplike kèlkeswa estati imigrasyon yo. Pou plis background, gade dwa nan espas travay pou travayè imigran ak dwa pou travayè ki touche salè ki ba.
Kijan pou estime salè ou pa peye etap pa etap
Sèvi ak kalkil senp epi kenbe chak semèn separe. Nan anpil ka, yo kalkile travay siplemantè pa semèn travay la (workweek), pa pa peryòd peman an (pay period), men règ egzak yo ka varye.
- Ekri kantite èdtan total ou te vrèman travay chak semèn.
- Soustrè èdtan yo te peye w pou yo.
- Miltipliye èdtan nòmal ou pa peye yo pa to nòmal ou a.
- Miltipliye èdtan travay siplemantè ou pa peye yo pa to travay siplemantè ki ka aplike a.
- Ajoute nenpòt tan fòmasyon ou pa peye, reyinyon, tan pou prepare, tan pou fèmen travay, oswa tan vwayaj ki ta dwe peye.
- Ajoute nenpòt mank nan chèk, salè final ou pa peye, oswa dediksyon ki pa kòrèk.
Si pwoblèm nan te gen rapò ak lè siplemantè anvan oswa apre orè ou, li kijan yo travay ak peman pou overtime epi travay san pointe. Si ou panse yo te rele w yon kontraktè lè an reyalite ou te yon anplwaye, gade kijan yo te klase w mal kòm yon kontraktè.
Pa enkyete w si ou pa fin sèten ki to ki aplike pou chak èdtan. Mete pi bon estimasyon ou epi ekri kesyon ou yo. Yon avoka ki gen lisans ka ede w konprann ki lwa sou salè ki ka aplike pou sitiyasyon pa ou.
Ki prèv ki ka ede sipòte estimasyon ou a
Ou pa oblije gen yon dosye pafè anvan ou mande èd. Men, sa ka ede pou w fè yon lis senp kote chif ou yo soti.
Men kèk egzanp ki itil: fich salè (pay stubs), dosye depo dirèk (direct deposit), orè travay, ekran (screenshots) dosye kote yo antre lè yo (time entries), mesaj ak yon manadjè, foto orè yo afiche, nòt ekri alamen, dosye mileage (kilometraj), dosye tip, oswa yon kalandriye ki montre kilè ou te travay. Kenbe kopi pa ou pou nenpòt bagay ou deja gen aksè legalman, men pa pran ni pataje enfòmasyon konfidansyèl konpayi an ou pa ta dwe genyen.
Si ou vle rete òganize, sèvi ak fèy travay sa a ansanm ak log dokiman sou arasman sèlman si gen reparasyon vanjans (retaliation) oswa arasman ki fè pati istwa a tou, epi li kijan pou dokimante pwoblèm nan espas travay. Delè pou pote reklamasyon sou salè yo kapab kout epi yo varye selon eta a ak kalite reklamasyon an, kidonk konfime lè yo ak yon avoka.
Prochen etap ou apre w fin ranpli li
Lè ou fin fè estimasyon an, pwochen etap la se pale ak yon avoka ki gen lisans nan domèn travay sou sa chif ou yo ka vle di. Anpil avoka nan domèn travay okipe ka salè yo sou baz pa kontant (contingency), epi souvan yo ofri yon konsultasyon gratis, men frè yo ak desizyon ka yo se chwa chak avoka. WorkRightMatch se pa yon kabinè avoka epi li pa reprezante ou. Nou se yon sèvis gratis pou ede w jwenn bon avoka a ak sèvis edikasyon, epi avoka ki asosye yo peye yon frè fiks pou resevwa demann.
Yon fèy travay ka ede w antre nan diskisyon an ou pare. Li ka ede w tou eksplike pwoblèm nan klèman si patwon ou te refize overtime, efase èdtan yo, kenbe tip yo, oswa li pa peye chèk final ou a.
Si ou pare, jwenn ou mete pou yon konsultasyon gratis ak yon avoka endepandan ki gen lisans. Ou ka li tou kisa yon avoka travay fè ak konsiltasyon gratis: sa pou atann.
Fè kalkil kantite èdtan ou te travay yo, konpare yo ak sa yo te peye w, epi ekri pi bon estimasyon ou. Apre sa [jwenn ou mete](/get-matched/) pou pale ak yon avoka endepandan sou si ou ka gen yon reklamasyon sou salè ak ki delè ki ka aplike.