Diskriminasyon sou laj nan travay
Si ou panse laj ou te afekte jan yo te trete ou nan travay, **pa tann pou w aprann opsyon ou yo**. Gid sa a esplike siy avètisman komen yo, dwa debaz yo, ak pwochen etap pratik yo, epi ou ka [jwenn yon akò](/get-matched/) pou yon konvèsasyon gratis ak yon avoka endepandan ki gen lisans.
Kisa ou ka fè touswit si ou sispèk gen diskriminasyon sou laj
Kòmanse pa ekri sa ki pase, pandan li toujou fre nan tèt ou. Note dat yo, kiyès ki te di kisa, kiyès ki te la, ki aksyon travay ki te suiv, epi si travayè ki pi jèn yo te trete yon fason diferan nan sitiyasyon menm jan an.
Kenbe kopi dosye travay debaz ou deja gen dwa pou jwenn, tankou orè, evalyasyon pèfòmans, dosye salè, afichaj travay, imèl, oswa papye pou revokasyon. Pa pran dosye konfidansyèl anndan konpayi an oswa nenpòt bagay ou pa gen dwa jwenn.
Ou ka revize tou jeneral dwa ou nan travay la epi aprann plis nan gid. Si ou vle pale sou sitiyasyon ou a, WorkRightMatch se yon sèvis edikatif gratis ak yon sèvis ki matche ou ak avoka, epi ou ka jwenn yon akò pou mande yon konvèsasyon gratis ak yon avoka endepandan.
Paske delè yo ka kout, li ka itil pou w pale ak yon avoka ki gen lisans sou dwa travay byento. Enfòmasyon sa yo se enfòmasyon jeneral, pa konsèy legal.
Kijan diskriminasyon sou laj nan travay kapab parèt
Nan anpil travay, travayè ki gen 40 an oswa plis gen pwoteksyon legal kont diskriminasyon sou laj. Sa ka gen ladan anboche, revoke, layoff, salè, pwomosyon, disiplin, fòmasyon, afektasyon travay, ak kèk benefis. Men tou, pifò travay Ozetazini se travay “sou volonte” (at-will), sa vle di anplwayè a souvan ka chanje oswa fini travay la pou rezon legal. Kesyon prensipal la se si laj te ka yon rezon ilegal pou sa ki rive.
Diskriminasyon sou laj pa toujou fasil pou wè. Pafwa li parèt kòm modèl, tankou lè yo pouse travayè ki pi gran ale, lè yo pase yo san yo pa chwazi yo, oswa lè yo evalye yo ak lòt kritè. Pafwa li parèt nan kòmantè sou “twò fin vye granmoun”, “ap ralanti”, “pa gen enèji”, oswa “pa bon pou imaj yon moun ki pi jèn”.
Yon move desizyon nan travay pa otomatikman ilegal. Men si gen remak sou laj, moman (timing), modèl, oswa konparezon ki pa jis, yon avoka ka kapab evalye si ou ta ka gen yon reklamasyon. Pou plis detay, gade gid diskriminasyon sou laj nou an ak sa ki konte kòm revokasyon ki malonèt.
Siy avètisman komen travayè ki gen 40 an oswa plis remake
Gen kèk travayè ki premye remake yon chanjman apre plizyè ane bon pèfòmans. Siy avètisman yo ka gen ladan:
- Yo ranplase w ak yon travayè ki pi jèn anpil
- Ou toudenkou resevwa move evalyasyon apre yon dosye ki te pozitif pandan lontan
- Ou tande kòmantè repete sou pran retrèt, laj, enèji, imaj, oswa ke w “twò kalifye” (overqualified)
- Yo kite w deyò nan fòmasyon, reyinyon, mizajou teknoloji, oswa chemen pwomosyon
- Yon layoff ki sanble vize travayè ki pi gran pi plis
- Yo mete presyon pou w demisyone, aksepte yon desann nan pozisyon, oswa siyen yon separasyon (severance) vit
- Disiplin diferan pou menm konpòtman an konpare ak sa yo bay travayè ki pi jèn yo
Yon sèl siy pa toujou prèv diskriminasyon. Men yon modèl ka enpòtan, sitou si yo te trete travayè ki pi jèn yo pi byen nan sitiyasyon menm jan an. Si yo revoke ou oswa yo fòse ou soti, lis verifikasyon dwa ou si yo revoke w ak paj sèvis sou revokasyon ki malonèt ka ede w konprann pwoblèm ou bezwen leve lè w pale ak yon avoka.
Si angle pa lang ou premye, ou toujou gen dwa nan travay. Ou ka li plis sou dwa nan travay pou travayè imigran ak dwa pou nouvo imigran.
Kisa pou w fè anvan ou rapòte, siyen, oswa kite travay la (quit)
Si ou toujou ap travay la, eseye rete kalm ak pwofesyonèl. Swiv règ rezonab yo nan travay la, kontinye fè travay ou, epi dokimante pwoblèm yo ak anpil atansyon. Si anplwayè w gen yon pwosesis pou plent, ou ka chwazi itilize li, sitou si ou ka fè sa alekri epi kenbe yon kopi.
Si yo ofri w yon separasyon (severance), si yo mande w demisyone, oswa si yo di w pou w siyen yon dokiman byen vit, pran yon poz anvan ou siyen. Gen kèk akò ki gen dat limit oswa “renonsyasyon” (waivers). Yon avoka ka ede w eksplike sa dokiman an ta ka vle di pou dwa ou yo. Ou ka li akò separasyon an anvan ou siyen ak separe separasyon vs negosye.
Si ou deside fè yon plent entèn, kenbe li ak baz sou fak (fakt). Di sa ki pase, ki lè li pase, kiyès ki patisipe, epi poukisa ou kwè laj ta ka jwe yon wòl. Gid nou an sou kijan pou dokimante pwoblèm nan travay ka ede w òganize evènman yo.
Pa sipoze ou dwe konnen tout bagay sa yo pou kont ou. Ou ka jwenn yon akò pou mande yon konvèsasyon gratis ak yon avoka endepandan ki gen lisans sou dwa travay. WorkRightMatch se pa yon biwo avoka, epi li pa reprezante w.
Dat limit, vanjans, ak ki lè pou w pale ak yon avoka
Limit tan pou reklamasyon nan travay yo varye selon eta a ak selon kalite reklamasyon an, epi gen kèk delè ki ka kout tankou 180 days. Nan kèk sitiyasyon, yon travayè ka bezwen depoze yon plent bay yon ajans anvan yo ka fè yon pwosè. Se poutèt sa li enpòtan pou aji vit epi konfime delè yo ak yon avoka ki gen lisans.
Li jeneralman ilegal pou yon anplwayè pran vanjans sou yon travayè paske li te fè yon plent ki de bonne foi (nan bon lafwa) sou diskriminasyon. Vanjans yo ka gen ladan revoke w, desann ou nan pozisyon (demotion), bay ou reprimann alekri (write-ups), chanje orè ou, koupe salè, oswa nenpòt lòt pinisyon apre yon plent. Aprann plis nan vanjans apre yon plent ak depoze yon plent EEOC.
Anpil avoka nan domèn travay okipe dosye sa yo sou baz “contingency” (yo peye sèlman si ou jwenn lajan); sa vle di yo ka touche sèlman si travayè a retounen ak lajan. Anpil avoka ofri tou yon konvèsasyon gratis. WorkRightMatch gratis pou travayè yo; avoka ki jwenn matche yo peye yon frè fiks pou resevwa demann yo, epi tout honorè avoka yo dakò dirèkteman ant ou menm ak avoka a. Si ou vle eksplore opsyon ou yo, jwenn yon akò pou mande yon konvèsasyon gratis.
Paj sa a se enfòmasyon jeneral pou edikasyon, pa konsèy legal. Yon avoka ki gen lisans ka konseye w sou sitiyasyon espesifik ou.
Si ou gen 40 an oswa plis epi ou panse laj te afekte yon desizyon travay, dokimante sa ki pase epi aji vit paske delè yo varye epi yo ka kout. WorkRightMatch se yon sèvis edikatif gratis ak yon sèvis ki matche avoka, epi ou ka jwenn yon matche pou mande yon konvèsasyon gratis ak yon avoka endepandan ki gen lisans sou dwa travay.